Rak piersi-walka, którą można wygrać

4 luty to data światowego dnia walki z rakiem piersi. Październik, to miesiąc walki z tym nowotworem w Polsce. Co jakiś czas w mediach prezentowana jest kolejna kampania profilaktyczna. Wszystkie te wydarzenia odbywają się cyklicznie, raz na jakiś czas. Stacje telewizyjne, firmy odnotowują medialny sukces i…wszyscy wspólnie zapominamy, że rak nie jest raz na rok, przez kilka dni. Nie trwa kilkunastu sekund między prognozą pogody, a wieczornym serialem. Jest ciągle i wszędzie. Czeka i atakuje zazwyczaj niespodziewanie. Nie mówimy o nim, nie pamiętamy, a czasem nawet udajemy, że go nie ma. Myślimy o wszystkim, umawiamy się do kina, planujemy kursy, wykupujemy wakacje, ale prawie żadna z nas nie rozważa możliwości zachorowania na raka. Jedne rzeczy przyjmujemy, inne staramy się wyprzeć z podświadomości. Zapominamy, że tutaj dziecinna zasada chowania się pod koc przed niebezpieczeństwem nie działa. Przed rakiem piersi nie udamy, że nas nie ma…

Czym jest rak piersi?

Wszystkie znamy to określenie, ale czy wiemy, czym tak naprawdę jest rak i jak powstaje? Otóż rakiem nazywamy nowotwór złośliwy, tworzący się ze zwyczajnych komórek nabłonkowych, budujących gruczoł piersiowy. To oczywiście nie jedyne zagrożenie, ponieważ częstym zjawiskiem jest też występowanie nowotworu sutka. Histopatologia- rakiem określa tylko zmiany powstałe na skutek mutacji komórek nabłonkowych. Pozostałe, to nowotwory o charakterze łagodnym lub złośliwym.

Mutacja komórek to ich przekształcenie, które polega na tym, że samoistnie rozpoczynają swój podział oraz rozrost. Zgodnie z funkcjonowaniem zdrowego organizmu, podział komórek nie jest przypadkowy i podlega kontroli. Zmutowane, powielone komórki „wymykają” się spod nadzoru, formują postać zmiany, która z kolei doprowadza do destrukcji umiejscowione dookoła tkanki.

Czynniki zwiększające prawdopodobieństwo zachorowania

Głównym powodem zachorowań jest mutacja komórek. Dodatkowo, medycyna dokonała spisu czynników zwiększających ryzyko wystąpienia choroby. Należą do nich: uwarunkowania genetyczne, płeć, przedział wiekowy (im jesteśmy starsze, tym prawdopodobieństwo jest większe), gęstsza tkanka tłuszczowa, kolor skóry (kobiety białej rasy chorują częściej), dieta pełna tłuszczów zwierzęcych, kanapowy styl życia, dodatkowe kilogramy, używki, z których korzystany zbyt często (alkohol, papierosy),  wady gruczołu, ekspozycja na promieniowanie jonizujące.

Czy mam raka?

Wiele z nas nie zna swoich piersi i jakkolwiek dziwnie to brzmi, prawda powinna nas zawstydzać. Tylko niewielka grupa kobiet potrafi poprawnie wykonać samobadanie piersi. Reszta, albo robi to źle, albo wcale. Piersi mają niejednorodną budowę, dlatego tylko dobre poznanie swojego ciała pozwala na zauważenie-wyczucie dodatkowego guzka, wypukłości. Ponadto, dokładnie oglądamy piersi. Istnieje kilka objawów, które powinny zwrócić naszą uwagę: inny wygląd, kształt piersi oraz sutka (wklęsłości, zmiana koloru skóry-zaczerwienienie, stwardnienia, powiększenia, poszerzone, wyraźne żyły), wydzielina z brodawki, opuchlizna, obecność nietypowej wysypki w okolicy brodawki.

Samokontrola jest ważna, pozwala wykryć zmianę dość wcześnie, ale nie zastępuje dokładnych badań. Przynajmniej raz w roku każda z nas powinna się udać na badanie ultrasonograficzne (popularnie USG), a po 45 roku życia, dodatkowo na mammografię. Jasne, że nie mamy czasu i te 15 minut, bo tyle zajmuje wykonanie USG na pewno spożytkowałybyśmy w sposób bardziej produktywny. Musimy jednak pamiętać,
że choroba zabierze nam o wiele więcej czasu niż profilaktyka,…o ile w ogóle nam go odda.

Najnowsze aparaty ultrasonograficze (Voluson E8, Voluson 730 Expert) posiadają wysoką czułość, możliwość powiększenia obrazu. Szukajmy też lekarza radiologa. Tylko sprawdzeni specjaliści i gabinety z dobrej jakości sprzętem dadzą nam pewność. Nie szarżujmy ceną własnego życia, aby nie okazało, że 30 zł oszczędzone na badaniu zostanie wydane na wiązankę z szarfą ostatnie pożegnanie…

Chyba jestem chora…

Jeśli badanie palpacyjne czy USG wykaże jakąś zmianę nie wpadajmy w panikę.
To jeszcze nie wyrok, a jeśli prowadzimy porządną profilaktykę, możemy być prawie pewne, że ten wyrok skończy się na uniewinnieniu…Wcześnie wykryte nowotwory
są całkowicie uleczane. Na początek jednak trzeba poznać charakter guza. W tym celu wykonuje się biopsję cienko lub gruboigłową. Biopsja nie należy do przyjemnych
i bezbolesnych badań. Wprawdzie znieczulenie miejscowe jest podawane, ale większość kobiet odczuwa ból czy dyskomfort (zwłaszcza przy metodzie gruboigłowej). Lekarz, przy wykorzystaniu aparatu USG, wkłuwa się w zmianę i pobiera próbkę. Badanie jest nieszkodliwe dla zdrowia, choć odprężeniu to ono nie sprzyja. Obecnie wykonuje się także tzw. biopsję otwartą ( lekarz rozcina skórę i wycina guz, który od razu poddawany jest ocenie patomorfologiczniej) oraz badanie bipola (dotychczas metoda testowana, polega na znajdywaniu braku różnicy potencjału elektrycznego w warstwach (zewnątrz i wewnątrz) błon niebezpiecznych komórek).

Jeśli wynik badań potwierdza raka to w zależności od stadium zaawansowania choroby wybiera się metodę leczenia, która najczęściej oscyluje między operacją, chemioterapią lub radioterapią (opis metod to materiał na następny tekst). Na tym etapie ocenia się też rokowania.

Przestańmy więc udawać, że problemu nie ma. Nie kończmy własnej profilaktyki
na zakupie maskotek czy kosmetyków ze wstążeczką (akcja oczywiście jest dobra). Uświadamiajmy nasze dzieci, nie tylko dojrzewające córki, ale i synów, którzy kiedyś zostaną partnerami, ojcami. Ta tematyka powinna być obecna nie tylko w domu,
ale i w szkole. Taka wiedza jest nie mniej ważna niż wzory skróconego mnożenia.

A Ty Kobieto, badaj swoje piersi! Pamiętaj, rak milczy tylko przez jakiś czas! Mężczyzno, dbanie o kobietę to nie tylko kupno kwiatów. Walcz, aby Ta Najcenniejsza była zdrowa, bądź głosem, którego ona czasami nie słyszy lub nie chce usłyszeć, abyś zamiast jej śmiechu nie usłyszał pogrzebowych tonów…

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: